آفرینش - جلد ۱

کتاب آفرینش (Creation) نوشته گور ویدال، رمان‌نویس، مقاله‌نویس و منتقد سیاسی آمریکایی، رمانی تاریخی و فلسفی است که نخستین بار در سال ۱۹۸۱ منتشر شد. ویدال در این اثر به سراغ یکی از پرجنب‌وجوش‌ترین دوره‌های تاریخ باستان می‌رود: سده پنجم پیش از میلاد، زمانی که در ایران هخامنشی، هند، چین و یونان، اندیشه‌ها و نظام‌های فلسفی و دینی گوناگونی در حال شکل‌گیری و گسترش بودند.
داستان از زبان کوروش سپیتامه، شخصیتی داستانی و نواده زرتشت، روایت می‌شود. او که سال‌های زیادی را به‌عنوان سفیر ایران در سرزمین‌های مختلف گذرانده، در دوران پیری خاطرات و تجربه‌های خود را بازگو می‌کند. سفرهای او به هند، چین و یونان، فرصتی برای آشنایی با اندیشه‌های چهره‌هایی چون بودا، کنفوسیوس، لائوتسه و سقراط فراهم می‌آورد. در کنار این شخصیت‌ها، پادشاهان هخامنشی، از جمله داریوش و خشایارشا، و رویدادهای سیاسی و نظامی جهان باستان نیز در روایت حضور دارند.
اما اهمیت کتاب تنها در بازآفرینی تاریخی این دوران نیست. پرسش محوری رمان، همان پرسشی است که نام کتاب به آن اشاره دارد: جهان چگونه پدید آمده است؟ آیا آفرینش هدف و معنایی دارد؟ و اگر خیر و نیکی در جهان وجود دارند، چرا شر و رنج نیز بخشی از زندگی انسان‌اند؟ قهرمان داستان در برخورد با سنت‌های فکری گوناگون می‌کوشد برای این پرسش‌ها پاسخی پیدا کند، اما مواجهه با دیدگاه‌های متفاوت لزوماً به رسیدن به حقیقتی قطعی منجر نمی‌شود. ویدال از این راه، خواننده را با شیوه‌های مختلف فهم جهان، انسان، اخلاق و جایگاه نیروهای الهی آشنا می‌کند.
یکی از ویژگی‌های برجسته «آفرینش»، انتخاب زاویه دید ایرانی برای روایت تاریخ باستان است. در بسیاری از روایت‌های رایج تاریخ کلاسیک، یونان نقطه مرکزی ماجراست و امپراتوری هخامنشی اغلب از منظر جنگ‌های ایران و یونان معرفی می‌شود. ویدال در این رمان می‌کوشد این مرکزیت را کنار بزند و رویدادها را از چشم شخصیتی پرورش‌یافته در جهان ایرانی روایت کند. به همین دلیل، جنگ‌ها، مناسبات دیپلماتیک، رقابت‌های درباری و روابط میان تمدن‌ها در کتاب تصویری متفاوت از گذشته ارائه می‌دهند. البته این روایت را نباید گزارشی بی‌طرفانه یا جایگزینی برای پژوهش تاریخی دانست؛ ویدال نویسنده‌ای با دیدگاه‌های فکری و سیاسی مشخص است و برداشت او از فرهنگ‌ها و سنت‌های دینی نیز از همین دیدگاه‌ها تاثیر می‌پذیرد.
«آفرینش» نخستین بار در سال ۱۹۸۱ منتشر شد، اما نسخه‌ای بازنگری‌شده و کامل‌تر از آن در سال ۲۰۰۲ انتشار یافت که چهار فصل حذف‌شده از نسخه اولیه را بازمی‌گرداند. این تفاوت برای کسانی که قصد مطالعه کتاب را دارند اهمیت دارد؛ زیرا نسخه بازنگری‌شده بخش‌هایی از روایت تاریخی و سیاسی اثر را کامل‌تر می‌کند. این رمان برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان، تمدن‌های کهن، فلسفه، ادیان تطبیقی و رابطه میان اندیشه و قدرت، اثری قابل‌توجه است.