خلاصه کتاب درباره کاغذ

همه‌چیز درباره تاریخ دو هزار ساله آن

خلاصه کتاب «درباره کاغذ» (On Paper) مشتقی‌ست از کتاب «نیکلاس ای. باسبینز» (Nicholas A. Basbanes)، نویسنده، روزنامه‌نگار و پژوهشگر آمریکایی که نخستین بار در سال ۲۰۱۳ منتشر شد. باسبینز که به‌واسطه آثارش درباره کتاب، کتابخانه‌ها، تاریخ نشر و فرهنگ مکتوب شهرت دارد، در این کتاب سفری جذاب به تاریخ دو هزار ساله کاغذ و نقش شگفت‌انگیز آن در شکل‌گیری تمدن بشری ارائه می‌کند.
در این کتاب نویسنده نشان می‌دهد که کاغذ تنها وسیله‌ای برای نوشتن نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین ابزارهای انتقال دانش، ثبت تاریخ، خلق آثار هنری، پیشرفت علم و گسترش فرهنگ در طول قرن‌ها بوده است. او با روایت داستان‌های تاریخی، مثال‌های واقعی و پژوهش‌های گسترده، خواننده را با مسیر تکامل کاغذ، شیوه‌های تولید آن و تاثیرش بر سیاست، آموزش، ادبیات، تجارت و زندگی روزمره آشنا می‌کند. این کتاب ترکیبی از تاریخ، علم، فرهنگ و داستان‌گویی است و با نثری روان و جذاب، ارزش و اهمیت چیزی را یادآوری می‌کند که اغلب آن را بدیهی می‌دانیم.

بخشی از متن کتاب درباره کاغذ:
«در میانه دوره‌ای که در ژاپن با نام اصلاحات میجی (۱۸۶۸ تا ۱۹۱۲) شناخته می‌شود، یک بررسی دولتی نشان داد که ۶۸٬۵۶۲ کارگاه در نقاط مختلف این کشور به‌طور فعال مشغول تولید کاغذ بودند. تمام این کاغذها به‌صورت دستی ساخته می‌شدند و الیاف موردنیاز آن‌ها عمدتاً از پوست داخلی سه درخت به نام‌های کوزو، گامپی و میتسوماتا به دست می‌آمد. بخش قابل‌توجهی از این کارگاه‌ها کسب‌وکارهای فصلی بودند که خانواده‌های روستایی در ماه‌های زمستان، پس از برداشت محصول برنج و در بهترین زمان برای جمع‌آوری شاخه‌های درخت توت کاغذی، به آن مشغول می‌شدند. مهارت‌ها، مواد اولیه و شیوه‌های تولید کاغذ در هر منطقه با منطقه دیگر تفاوت داشت و ظرافت‌ها و فنونی که طی نسل‌ها کامل شده بودند، با دقت فراوان از استاد به شاگرد منتقل می‌شدند؛ شاگردانی که در بیشتر موارد، فرزندان همان خانواده بودند.
امروزه اما با آنکه بیشتر کاغذهای موردنیاز زندگی روزمره در ژاپن به‌صورت صنعتی و توسط شرکت‌های بزرگی مانند نیپون پیپر اینداستریز، اوجی پیپر و میتسوبیشی پیپر میلز تولید می‌شوند و حجم عظیمی از خمیر چوب نیز با کشتی‌های باربری غول‌پیکر از کشورهای دیگر وارد می‌شود، تعداد کارگاه‌های سنتی کاغذسازی به کمتر از ۳۰۰ کارگاه کاهش یافته است. حتی بقای همین تعداد اندک نیز در بلندمدت با ابهام روبه‌رو است. در حقیقت، هنر ظریف و کهن کاغذسازی به روش‌های سنتی آن‌چنان در معرض نابودی قرار گرفته که دولت ژاپن برخی از انواع کاغذهای دست‌ساز سنتی را به‌عنوان «میراث فرهنگی» ثبت کرده و حفظ و حمایت از آن‌ها را ضرورتی فوری دانسته است.»