شبیخون تاتارها (سفری به شرق دوزخ)

از مقدمه کتاب:
نوشتن این کتاب ده سال به درازا نکشید، کتاب گم شده بود؛ زیر قالی خانه پدرم در گنجه خانه خواهرم و لای کتابهای برادرم، بی آن که خود بدانند و در وحشت از جوخه اعدام حزب الله بترسند و بسوزانندش.
روز دهم اردیبهشت ماه ۱۳۵۹، هشت روز پس از مصادره ی دانشگاه های ایران و آغاز قتل عام دانشجویان، کارم به مرکز تحقیقات سرطان ایران کشید. از بیمارستان تهران کلینیک تشخیص آن دل درد موذی سرطان بود. من مرده بودم. کسانم چنین به من می نگریستند. ده شبانه روز، پی در پی، و به زور مسکن و تزریق آنتی بیوتیک، تا شده و پیچیده در آن درد بی امان، در اتاق خانه ی پدرم قدم زدم و گفتم و خواهرم ساینا نوشت. شتابزده و سردستی می گفتم و او می نوشت. از لحظه ها تنها تصویری می دادم. طاقت کشتی گرفتن با کلمات را نداشتم. حالا هم ندارم که شرایط هولناک تر شده است و من متنفر از هر گونه آرامش جعلی.
بعد که معلوم شد سرطان نبوده و عنقریب است که با همان درد جانکاه به چنگ دادستانی انقلاب اسلامی بیفتم؛ که افتادم و ماهها به همان حال شب و روز شکنجه ام کردند. دستنویس شبیخون تاتارها و نسخه های اصلی دو نوار کاست سرودهای آتش و شعرهای مقاومت را که همان روزها ضبط و تکثیر و پخش کرده بودیم، در خانه ی این و آن مخفی کردم. بی آن که به خود آنان بگویم که در آن شرایط هولناک زیر بار مخفی کردن آثار ممنوع نمیرفتند.
شبیخون تاتارها سال پیش به دستم رسید تکه تکه و تصویر در تصویر باید می پرداختمش. ده سال از آن روزها گذشته بود و حسابی شب شده بود و تلخیهای بیشتری را چشیده بودیم. آواره شده بودیم. حالا دیگر نه تنها حکومت اسلامی که مدعیان دیگر هم سایه مان را با تیر می زدند که چرا بر بوق ایشان نمی دمیم، نشستم و این کتاب را از آن دستنویس پاره پاره در آوردم و از این روزگار پاره پاره تر.
نه از شمشیر تیز کرده این می ترسم نه از تهدید به اعدام آن و نه کارمند کسی هستم که بخواهد اخراجم کند. من وظیفه ام را در برابر جامعه و تاریخم انجام داده ام. نه هیچ گونه تحدیدی را پذیرفته ام و نه از تهدید هراسیده ام. بر ما همین رفته است که می خوانید.
فریدون گیلانی
در تبعید ۱۳۷۰