خلاصه کتاب گربه

چگونه گربه‌ها محبوب انسان‌ها شدند؟

خلاصه کتاب «گربه» (Cat) زبده کتاب «کاترین ام. راجرز» (Katharine M. Rogers) نویسنده و پژوهشگر آمریکایی است که نخستین‌بار در سال ۲۰۰۶ منتشر شد. این کتاب بخشی از مجموعه شناخته‌شده Animal از انتشارات Reaktion Books است؛ مجموعه‌ای که رابطه انسان با حیوانات مختلف را از منظر تاریخ، فرهنگ، هنر و جامعه بررسی می‌کند.
راجرز در این اثر به سراغ یکی از آشناترین و در عین حال رازآلودترین همراهان انسان می‌رود: گربه. او نشان می‌دهد که نگاه انسان به گربه در طول تاریخ تا چه اندازه دگرگون شده است؛ از حیوانی مقدس و ستایش‌شده در بعضی فرهنگ‌های باستانی گرفته تا موجودی که در دوره‌هایی با جادوگری، شرارت و خرافات پیوند خورده و سرانجام به یکی از محبوب‌ترین حیوانات خانگی جهان تبدیل شده است. کتاب تنها به تاریخ اهلی‌شدن گربه‌ها نمی‌پردازد، بلکه حضور آن‌ها را در اسطوره‌ها، مذهب، ادبیات، هنر و فرهنگ عامه نیز دنبال می‌کند.

بخشی از کتاب گربه:
وقتی انسان‌های نخستین پا به عرصه وجود گذاشتند، خود را در جهانی یافتند که باید آن را با حیوانات دیگر شریک می‌شدند؛ حیواناتی که گاه تهدید بودند، گاه رقیب و گاه منبع غذا. اما گذشته از این دغدغه‌های عملی، انسان‌ها از قدرت بیشتر، سرعت بالاتر، حواس تیزتر و هماهنگی دقیق حرکات بسیاری از حیوانات نیز شگفت‌زده می‌شدند.
وقتی انسان در اواخر دوران پارینه‌سنگی شروع به بیان هنری خود کرد، صحنه‌های شکار حیوانات بزرگ را بر دیوار غارها به تصویر کشید. حیوانات برای ما جذاب‌اند، چون در آن‌ها نوعی آگاهی، احساس، میل و عاطفه می‌بینیم که به خودمان شباهت دارد؛ با این حال، آن‌قدر با ما متفاوت‌اند که هرگز نمی‌توانیم امیدوار باشیم کاملاً آن‌ها را بشناسیم یا با آن‌ها ارتباطی کامل برقرار کنیم.
رابطه انسان و حیوان زمانی نزدیک‌تر شد که انسان‌ها به اهلی‌کردن حیوانات روی آوردند؛ فرایندی که حدود ۱۴ هزار سال پیش با سگ آغاز شد. انسان از آن پس این حیوانات را از نزدیک‌تر و به شکلی شخصی‌تر شناخت و به برخی از آن‌ها دلبستگی عمیقی پیدا کرد. با این حال، استفاده نظام‌مند از موجوداتی که در اختیار انسان قرار گرفته بودند، گاهی به بهره‌کشی بی‌رحمانه می‌انجامید. هرقدر هم انسان‌ها به حیوانی خاص علاقه داشته باشند، معمولاً این حق را برای خود بدیهی می‌دانند که هرطور می‌خواهند با آن رفتار کنند و هر زمان لازم دیدند از آن بهره ببرند.
طبیعی بود که مردمی که از نزدیک با حیوانات زندگی می‌کردند، آن‌ها را با معیارهای انسانی بسنجند. اما این مقایسه‌ها معمولاً به ضرر حیوانات تمام می‌شد، چون این انسان‌ها بودند که معیارها را تعیین می‌کردند. انسان برخی امیال جسمانی‌ای را که نمی‌خواست در خودش ببیند به حیوانات نسبت می‌داد: سگ‌ها کثیف‌اند، خوک‌ها شکمو هستند و بزها شهوت‌ران. الاغ‌ها نیز به این دلیل لجوج و احمق قلمداد می‌شدند که همیشه حاضر نبودند به خواسته‌های بی‌پایان صاحبانشان تن بدهند.»