بایسیکل ران: فیلمنامه

فیلمنامه باسیکل‌ران اثر محسن مخملباف است که بر پایه‌ی آن فیلمی به همین نام در سال ۱۳۶۶ (۱۹۸۷) ساخته شد. این فیلم یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار دوره نخست فیلمسازی مخملباف به شمار می‌آید و در فضای اجتماعی ایرانِ دهه ۱۳۶۰، با نگاهی انسانی به مسئله مهاجران افغان، فقر، استثمار و کرامت انسانی می‌پردازد. داستان درباره مردی افغان به نام نسیم است که برای تامین هزینه درمان همسر بیمارش، ناچار می‌شود در نمایشی طاقت‌فرسا، هفت شبانه‌روز بدون توقف با دوچرخه رکاب بزند؛ نمایشی که به تدریج به یک سرگرمی عمومی و ابزاری برای سودجویی دیگران تبدیل می‌شود، در حالی که او هر لحظه بیش از پیش توان جسمی و روحی خود را از دست می‌دهد.
فیلمنامه با بهره‌گیری از روایتی ساده اما نمادین، تصویری تاثیرگذار از چرخه بی‌پایان فقر، نابرابری و بهره‌کشی ارائه می‌دهد. دوچرخه‌سواری بی‌وقفه قهرمان داستان، علاوه بر نقش محوری در پیشبرد روایت، به استعاره‌ای از تلاش بی‌پایان انسان برای بقا در شرایطی ناعادلانه تبدیل می‌شود. مخملباف در این اثر، با تمرکز بر شخصیت‌پردازی و موقعیت‌های دراماتیک، از شعارزدگی فاصله می‌گیرد و بیش از هر چیز بر رنج، امید و استقامت انسان تاکید می‌کند.
فیلم باسیکل‌ران در جشنواره‌های بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفت و جوایز و تقدیرهایی از جمله در جشنواره‌های نانت و هاوایی دریافت کرد و به عنوان یکی از آثار مهم سینمای ایران در دهه ۱۹۸۰ شناخته شد. انتشار فیلمنامه این اثر، امکان مطالعه دقیق‌تر ساختار روایی، دیالوگ‌ها و شیوه تبدیل ایده‌ای اجتماعی به یک درام سینمایی را فراهم می‌کند و از این رو برای علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی، سینمای اجتماعی و آثار محسن مخملباف، اثری ارزشمند به شمار می‌آید.