قسمتی از کتاب تعبیرالرویا

کتاب «تعبیر الرویا» (یا «تعبیر خواب») اثری منسوب به ابوعلی سینا است که به موضوع خواب، رویا و چگونگی تفسیر آن از دیدگاه فلسفی و روان‌شناختی دوره اسلامی می‌پردازد. رساله‌هایی با عنوان‌هایی مانند «خلاصه التعبیر فی الرویا» به نام ابن‌سینا ثبت شده‌اند، هرچند درباره انتساب دقیق برخی رساله‌های تعبیر خواب به ابن‌سینا میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد.
در این اثر، رویا تنها به‌عنوان مجموعه‌ای از نشانه‌ها و نمادهای ظاهری بررسی نمی‌شود، بلکه در چارچوب اندیشه فلسفی ابن‌سینا، خواب با مباحثی مانند قوه خیال، نفس انسانی، ادراک و ارتباط میان عالم محسوس و معقول پیوند پیدا می‌کند. ابن‌سینا در آثار فلسفی خود توضیح می‌دهد که قوه خیال انسان می‌تواند پس از جدا شدن حواس از فعالیت روزمره در هنگام خواب، صورت‌ها و معناهایی را دریافت یا بازسازی کند؛ ازاین‌رو رویا می‌تواند دارای مراتب مختلفی از خواب‌های بی‌معنا تا رویاهای دارای معنا باشد.
«تعبیر الرویا» را نباید صرفاً مانند کتاب‌های رایج تعبیر خواب که بر پایه فهرستی از نمادها (مانند دیدن آب، حیوانات یا اشیا) نوشته شده‌اند دانست. رویکرد ابن‌سینا بیشتر فلسفی و نظری است و تلاش می‌کند ماهیت رویا، علت شکل‌گیری آن و امکان وجود پیام یا معنای پنهان در خواب را توضیح دهد.
این رساله در ادامه سنت گسترده اسلامی درباره رویا قرار می‌گیرد؛ سنتی که از یک سو تحت تاثیر آموزه‌های دینی درباره خواب‌های صادق و رویاهای پیامبران بوده و از سوی دیگر از فلسفه یونانی، به‌ویژه دیدگاه‌های مربوط به نفس و تخیل، تاثیر پذیرفته است.