عظما عدل نفیسی

(1297 - 1402 هـ.خ)

وی همسر حبیب نفیسی و خواهر پرفسور یحیی عدل بود و از نخستین زنان مترجم ایرانی محسوب می‌شود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه ژاندارک تهران به پایان رساند و سپس برای تکمیل زبان و مطالعه ادبیات فرانسه به پاریس رفت و پس از بازگشت، در دانشگاه تهران، رشته ادبیات فرانسه لیسانس دریافت نمود و شاگرد اول این رشته شد. پس از ازدواج با مهندس حبیب نفیسی، سال‌ها به علت شغل همسرش در امریکا زندگی کرد و توانست زبان انگلیسی خود را تکمیل کند. خانم عظمی عدل اولین مترجم زبان فرانسه، استاد دانشگاه، معلم حقوق زنان در وزارت کار (دوران پهلوی) صاحب مدال و نشان های معتبر ادبی دنیا از جمله نشان هنر و ادب (از وزارت فرهنگ فرانسه) بود. عظمی عدل که آثار خود را به سه زبان فارسی، فرانسه و انگلیسی نوشته‌، در ۱۸ سالگی با ترجمه رمان جامه پشمین اثر هانری بردو اولین زن مترجم ایرانی شناخته شد و پس از آن آثار بسیاری را از زبان فرانسه به فارسی ترجمه کرد. از جمله ترجمه‌های او می‌توان به «مارکی دو ویلمر»، اثر ژرژ ساند، «سرخ و سیاه» از استاندال اشاره کرد. آخرین کارش هم رمان «عشق سوان» اثر ارزنده مارسل پروست است که خوشبختانه منتشر شد. همچنین یک رمان عاشقانه به فارسی نوشت که طبق وصیت، پس از درگذشتش به چاپ می‌رسد. رساله‌ی دکترای عظمی عدل به زبان فرانسه نیز تحت عنوان مقایسه اشعار لافونتن با کلیله و دمنه (در دانشگاه سوربن) به تازگی از نشر تاریخ ایران منتشر شده است.