علی اکبر دهخدا

(1254 - 1334 هـ.خ)

علامه علی‌اکبر دهخدا، از برجسته‌ترین چهره‌های ادبی، سیاسی و علمی ایران معاصر است که تاثیری شگرف بر زنده نگه داشتن زبان و ادبیات فارسی گذاشت. او تحصیلات خود را در مدرسه علوم سیاسی تهران به پایان رساند و با تسلط بر زبان‌های فرانسه و عربی، به روزنامه‌نگاری و نویسندگی روی آورد. دهخدا با نگارش مقالات تند، طنزآمیز و انتقادی در روزنامه «صور اسرافیل» تحت عنوان «چرند و پرند»، سبک نوینی در طنز سیاسی و اجتماعی ادبیات ایران بنیان نهاد. او از آزادی‌خواهان فعال دوران مشروطه بود و پس از به توپ بسته شدن مجلس، به تبعید رفت اما مبارزات فرهنگی و سیاسی خود را خارج از کشور نیز ادامه داد. مهم‌ترین و بزرگ‌ترین شاهکار علمی او، تدوین کتاب عظیم «لغت‌نامه دهخدا» است که حاصل دهه‌ها تلاش شبانه‌روزی او و یارانش به شمار می‌رود. این اثر بی‌نظیر، پایه‌گذار فرهنگ‌نویسی نوین در ایران شد و معتبرترین مرجع برای واژه‌شناسی و شناخت متون کهن فارسی است. او همچنین با تصحیح دیوان شاعران بزرگ کلاسیک مانند حافظ، منوچهری، فرخی و قطران تبریزی، خدمات ارزنده‌ای به تصحیح متون کرد. دهخدا علاوه بر فعالیت‌های علمی، مدتی نیز به نمایندگی مجلس شورای ملی و ریاست دانشکده حقوق دانشگاه تهران برگزیده شد. منش والای اخلاقی، تعهد میهن‌دوستانه و دانش وسیع او سبب شد تا همواره از او به عنوان اسطوره پشتکار و خردورزی در تاریخ معاصر یاد شود.