میر غیاث الدین علی قزوینی

میرغیاث‌الدین علی قزوینی که با لقب نقیب خان شناخته می‌شد، دانشمند و از بزرگان دربار مغول در دوران سلطنت امپراتوران اکبر و جهانگیر بود. او در آثار ادبی مهم دربار مغول، مانند رزم‌نامه (ترجمه فارسی حماسه سانسکریت مهابهاراتا) و اثر تاریخی تاریخ الفی، نقش داشت. دربار مغول به دلیل دانش و حافظه دقیقش از او قدردانی می‌کرد. نقیب خان اهل قزوین، در ایران صفوی بود. او از خانواده‌ای دانشمند بود که به صفویان خدمت کرده بودند. پدربزرگش یحیی بن عبداللطیف حسینی قزوینی بود که لب التواریخ را نوشت. حسینی در زمان حکومت شاه طهماسب اول در ایران زندگی می‌کرد و توسط شاه طهماسب اول زندانی شد. منابع مغولی نقیب خان را از نظر مذهبی میانه‌رو توصیف می‌کنند. حسینی حدود سال ۱۵۵۵ درگذشت و ده سال بعد، در سال ۱۵۶۵، خانواده به دعوت همایون، حاکم مغول، به هند نقل مکان کردند. زمانی که آنها رسیدند، همایون درگذشته بود و پسرش اکبر شاه حاکم بود. نقیب خان عنوان خود را از اکبرشاه، امپراتور مغول، دریافت کرد. او در ترجمه چندین متن سانسکریت به فارسی نقش داشت. مهابهاراتا از نظر اهمیت و اندازه، مهمترین متون سانسکریت موجود در پروژه‌های ترجمه بود. نقیب خان در طول یک سال و نیم، گردآوری آن را با عنوان رزم‌نامه، در سال ۱۵۸۴ با کمک پنج برهمن دانشمند به پایان رساند. در اوایل دهه ۱۵۸۰، او به عنوان گردآورنده تاریخ الفی، یک تاریخ هزار ساله گسترده، منصوب شد. او یکی از هفت محقق اولیه‌ای بود که برای این پروژه عظیم منصوب شده بود و بالاترین مقام را داشت که نشان‌دهنده شهرت او در دربار اکبرشاه بود. در اوایل سلطنت جهانگیر، امپراتور در نظر داشت نقیب خان را به عنوان فرستاده به دربار فیلیپ سوم، پادشاه پرتغال، بفرستد، اما این امر محقق نشد. در توزوک جهانگیری، جهانگیر اشاره می‌کند که نقیب خان در کنار همسرش در درگاه اجمیر به خاک سپرده شده است. در یک صفحه آلبوم در کتابخانه سلطنتی، قلعه ویندزور، RCIN ۱۰۰۵۰۳۸.al. تصویر نقاشی از غیاث الدین علی، معروف به نقیب خان، را نشان می‌دهد.