وجه دین

مقدمه انگلیسی: سید حسین نصر

وجه دين، تألیف حكيم ناصرخسرو قباديانى، شاعر و انديشمند بزرگ قرن پنجم و صاحب آثار نثر و نظم بسيار مى‌باشد. ناصر خسرو اين كتاب را در تاويلات احكام شريعت بر طريقه اسماعيليان نوشته است. وى در اين كتاب آيات و احاديث بسيارى را بر مشرب اسماعيلى به تاويل كشانده است. بعضى معتقدند كه اين كتاب ترجمه آثار كهن و برجسته اسماعيلى عهد فاطميان است، لكن به سبب تغيير كلى لحن آن، به ماهيت كتاب اصلى نمى‌توان پى برد. وى در اين كتاب پس از تبيين فلسفه و اعتقادات اسماعيلى، به بيان كلياتى در باب وجوب ذات الهى و علم و بهشت و دوزخ و قرآن... پرداخته و در آداب عبادات به تفصيل وارد بحث از «تأويل» شده است.
كتاب «وجه دين»، به ظن قوى از تأليفات حكيم ناصر خسرو است و در كتب مختلفه تأليف آن را به مشاراليه نسبت داده‌اند؛ ولى آنچه كه در كتب متأخرين در باب تأليفات حكيم مزبور ذكر شده، محل اعتماد و اعتبار نيست و بعضى كتبى كه به ناصر خسرو مربوط نيست، به وى منسوب گشته‌اند؛ ولى دليل قاطعى كه مصحح درباره «وجه دين» و نسبت تأليف آن به ناصر خسرو ارائه مى‌كند، اينست كه در بعضى كتب قديمه هم بدين كتاب و مؤلف ان اشارتى شده است؛ مثلاًكتاب «بيان الاديان» كه تقريبا در حوالى قرن دهم نوشته شده، «وجه دين» را به ناصر خسرو نسبت داده است، به نحوى كه با ظنى قريب به يقين مى‌توان گفت «وجه دين» از تأليفات ناصر خسرو است.