سمرقند: دست نویس سری

کتاب «سمرقند: دست نویس سری» یک رمان تاریخی از امین مالوف نویسنده مشهور فرانسوی و لبنانی الاصل است که به شرح سرنوشت نسخه خطی رباعیات خیام از زمان نگارش آن توسط خیام نیشابوری تا مدفون شدن آن در اعماق آبهای اقیانوس اطلس می‌پردازد. امین مالوف در سراسر کتاب، شرح سرنوشت نسخه خطی رباعیات خیام را به زیبایی با بازگویی تاریخ ایران از دوران خیام تا انقلاب مشروطه ایران و پایان سلطنت قاجار پیوند زده است. نسخه خطی رباعیات خیام پس از مرگ وی ابتدا توسط حسن صباح و جانشینان او محافظت شد اما با حمله مغولان ناپدید شد، تا اینکه در قرن نوزدهم توسط یک پژوهشگر مریلندی و همسرش پرنسس شیرین پیدا شد. اما این داستان با یک تراژدی به پایان می‌رسد: یکی از مهمترین آثار مکتوب جهان (نسخه دستنویس رباعیات خیام) با غرق شدن کشتی تایتانیک، در اعماق آبهای اقیانوس اطلس مدفون شد.