نظامهای بهره برداری از زمین در ایران (از ساسانیان تا سلجوقیان)

«نظام‌های بهره‌برداری از زمین‌ها در ایران» اثر خسرو خسروی از کتاب‌های پژوهشی در زمینه جامعه‌شناسی روستایی و مناسبات ارضی ایران است.
اهمیت «نظام‌های بهره‌برداری از زمین‌ها در ایران» در این است که مسئله زمین را صرفاً از جنبه اقتصادی بررسی نمی‌کند؛ بلکه نحوه مالکیت و بهره‌برداری از زمین را در ارتباط با ساختار اجتماعی روستا و روابط میان مالکان، کشاورزان و بهره‌برداران مورد توجه قرار می‌دهد. در جامعه روستایی ایران، شکل استفاده از زمین با عواملی مانند مالکیت، نیروی کار، مناسبات تولید و روابط اجتماعی پیوند نزدیکی داشته و همین موضوع، مطالعه نظام‌های بهره‌برداری را برای شناخت تاریخ اجتماعی و اقتصادی روستاهای ایران مهم می‌کند.
این موضوع به‌ویژه در بررسی تحولات پیش و پس از اصلاحات ارضی اهمیت پیدا می‌کند. اصلاحات ارضی دهه ۱۳۴۰ ساختار مالکیت و مناسبات کشاورزی ایران را دستخوش تغییر کرد و پیامدهای آن تنها به تقسیم زمین محدود نبود؛ بلکه روابط اجتماعی و اقتصادی روستاها و شیوه‌های تولید کشاورزی را نیز تحت تاثیر قرار داد. آثار خسرو خسروی را می‌توان در چارچوب همین سنت پژوهشی درباره جامعه روستایی ایران قرار داد.
نکته مهم این است که «نظام‌های بهره‌برداری از زمین‌ها در ایران» را نباید صرفاً کتابی درباره تاریخ اصلاحات ارضی دانست. موضوع اصلی آن، همان‌طور که از عنوان کتاب برمی‌آید، شناخت نظام‌های مختلف بهره‌برداری از زمین و مناسبات اجتماعی مرتبط با آنهاست؛ اصلاحات ارضی و تحولات مالکیت نیز در ارتباط با این مسئله اهمیت پیدا می‌کنند.
خسرو خسروی از جامعه‌شناسان ایرانی و از پژوهشگران شناخته‌شده در زمینه جامعه‌شناسی روستایی و مسائل اجتماعی روستاهای ایران بود. بخش مهمی از فعالیت پژوهشی او به شناخت ساختار اجتماعی روستا، مالکیت زمین، مناسبات کشاورزی و تغییرات اجتماعی در جامعه روستایی ایران اختصاص داشت. او در آثار دیگری نیز به مسائل روستایی ایران پرداخته است و نام او در پژوهش‌های مربوط به جامعه‌شناسی روستایی ایران جایگاه قابل توجهی دارد.