جغد مینروا و جهل مقدس

کتاب «جغد مینروا و جهل مقدس» نوشته حسین جمالی‌پور با نام مستعار صبا اثری است که در مرز میان فلسفه، تاریخ و جامعه‌شناسی حرکت می‌کند و تلاشی دارد برای واکاوی یکی از پیچیده‌ترین پدیده‌های بشری؛ یعنی جهل آگاهانه و تقدیس‌شده. نویسنده با بهره‌گیری از استعاره جغد مینروا که ریشه در اندیشه هگل دارد، نشان می‌دهد فهم و خرد معمولاً دیرهنگام به سراغ انسان می‌آید؛ درست زمانی که واقعه رخ داده و دیگر تنها فرصت اندیشیدن و بازنگری باقی مانده است. در این میان، آنچه بیش از نبود دانش خطرناک است، شکل‌گیری نوعی جهل مقدس است؛ جهلی که به واسطه باورهای دینی، ایدئولوژیک یا سنت‌های سخت‌جان، مشروعیت پیدا می‌کند و حتی به عنوان فضیلت جلوه‌گر می‌شود. جمالی‌پور در این کتاب با زبانی تحلیلی و در عین حال روایی، نمونه‌هایی از تاریخ و زمانه معاصر را کنار هم می‌گذارد؛ از دادگاه‌های تفتیش عقاید تا فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی امروز. هدف او نشان دادن این است که چگونه انسان‌ها در بسیاری مواقع، آگاهانه در برابر حقیقت مقاومت می‌کنند و با پناه بردن به جهل مقدس، نه تنها خود را از بار اندیشه و مسئولیت رها می‌سازند، بلکه زمینه استمرار قدرت و سرکوب را نیز فراهم می‌کنند. این اثر برای کسانی که به فلسفه اجتماعی و نقد ساختارهای فکری علاقه‌مندند، دریچه‌ای است به تاملی ژرف درباره رابطه میان خرد، تعصب و آزادی اندیشه.