یادداشت های تاریخی و فرهنگی - جلد ۲

درباره تاریخ و فرهنگ اساطیری ایران

از متن کتاب:
نظر به هیئت اسلاوی اوگول معادل (اوگوز، زغال بر افروخته) نام اوغوزها هم می تواند در اصل به معنی گرامی دارنده آتش مقدس (اوی-غوز) باشد. به سبب اینکه نام دیگر آنها اویغور (اوی-گور) هم معنی گرامی دارنده آتش را می دهد. در این رابطه نام اساطیری قفقازی ده ده قورقود (در اصل به معنی پدرحامی حیوانات وحشی، معادل ولس اسلاوها) را به صورت ده ده گور-کوت ترکمنها میتوان معادل اوغوز خان به معنی پدر آتش مقدس در نظر گرفت. گرچه ده ده قورقود نه در مقام نیای اساطیری ترکان بلکه به مانند ولس اسلاوها در مقام شاعر و نوازنده خدایگانی و مقدس معرفی شده است.
نام اران (آران) نیز در سکایی-کُردی به معنی آذری (منسوب آتش) است و زبان آذری که مسعودی آن را در کنار زبان پهلوی و دری از زبانهای مردم آذربایجان ذکر کرده، همان زبان ارانی است. از این جاست که در کتاب پهلوی شهرستانهای ایران اران تحت نام شهرستان آتورپاتکان در سمت ولایت آتورپاتکان و ساخته اران گشسب سپهبد آتورپاتکان یاد شده است...