یادداشت های تاریخی و فرهنگی - جلد ۳

درباره تاریخ و فرهنگ اساطیری ایران

از متن کتاب:
مسلم به نظر می رسد معابد مکعبی شکل کهن شبه جزیره عربستان و ایران مانند خانه کعبه مگه و آتشکده ابراهیم فارس متعلق به ایزد زمین و ناف آبها انکی/انا/اَپم نپات بوده اند.
برخی از محققین بدون در نظر گرفتن سنت دوموزی (آدونیس)-تیر (تور) پرستی سکاییان و سامیان آدیابن که اثر آن به صورت کشتار و قربانی کودکان همزاد عیسی مسیح خداگونه (آدونیس، دوموزی) توسط هیرود کبیر به انجیلها رسیده، گفته اند:
«قربانی شدن اسحاق می تواند قصه ای نمادین از کنار گذاشته شدن سنت قربانی کردن فرزند توسط بنی اسرائیل یا به عبارت بهتر همسایگان ایشان باشد؛ شاهدی نیست که به طور مستقیم و به صراحت وجود این سنت در اسرائیل باستان را تایید کند اما برخی از مورخان اعتقاد دارند تا پیش از اصلاحات دینی شاه پوشیا در مملکت یهودا در قرن هفتم قبل از میلاد، چنین سنتی به واقع در دین بنی اسرائیل وجود داشته و آنان نوزادان خود را به یهوه یا مولوخ، دو خدا که پرستششان در کنعان باستان رایج بوده تقدیم میکرده اند. این قصه در قرآن نیز بازگو شده اما نویسنده قرآن نام پسر قربانی را مشخص نکرده و اغلب مسلمانان او را اسماعیل می دانند که به نظر می رسد در این مسئله رقابت اعراب و یهودیان دخیل بوده است؛ البته افرادی چون طبری، اسحاق را ذبیح دانسته اند...»