مجموعه مقالات تاریخی و فرهنگی - جلد ۱۲

مجموعه مقالاتی با محوریت تاریخ اساطیری ایران

از متن کتاب:
در سرزمین سبا، بانویی به نام «بلقیس» بر ملت خود حکومت می کرد و دارای تشکیلات عظیم سلطنتی بود. ولی او و ملتش به جای خدا خورشید پرست و بت پرست بودند و از برنامه های الهی به دور بوده و راه انحراف و فساد را می پیمودند.
در قرآن و نیز در عهد عتیق از دیدار و گفتگوی ملکه سبا با سلیمان سخن رفته اما نام او نیامده است، احتمالاً در فرهنگ اسلامی مفسران به دلایلی که روشن نیست، نام بلقیس را به این داستان افزوده اند. سپس این نام در داستانهای گوناگون و متعدد در ادبیات رایج شده است.
پیشینه و ریشه نام بلقیس بدرستی دانسته نیست. برخی آن را برگرفته از واژه احتمالاً یونانی Pallaxis، به معنای دختر باکره یا همخوابه دانسته اند و برای آن معادلهایی در زبانهای آرامی و عبری برشمرده و بعضی ریشه یونانی آن را به معنای نوعی آلت موسیقی دانسته اند و معادلهایی در زبان سومری، آکدی بابلی و لاتین برای آن برشمرده اند. همچنین برخی بر این عقیده اند که نام بلقیس برگرفته از واژه اوستایی Pairika در دوره هخامنشیان است که بعدها در فارسی به صورت پری درآمده است. در هر صورت اینان متفق اند که این واژه وارد زبان عبری شده و در عربی به صورت بلقیس درآمده است. گفتنی است که نشوان بن سعید حمیری، بلقیس را مانند «حضرموت» و «بعل بک» نامی مرکب از دو اسم و در اصل «بلقیاس» دانسته و وجه تسمیه آن را تبعیت وی در شیوه حکمرانی از پدرش ذکر کرده است...