خروس جنگی - شماره ۵

مجله «خروس جنگی» یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین نشریات هنری و ادبی ایران در دهه ۱۳۲۰ و آغاز دهه ۱۳۳۰ بود و نقش مهمی در معرفی هنر مدرن و جریان‌های آوانگارد در ایران ایفا کرد. با وجود عمر کوتاهش، تاثیر آن بر تاریخ هنرهای تجسمی، شعر و نقد هنری ایران بسیار فراتر از تعداد شماره‌های منتشرشده بود.
این مجله در پی تاسیس انجمن خروس جنگی در سال ۱۳۲۸ شکل گرفت. انجمن را جلیل ضیاءپور پس از بازگشت از اروپا، با همکاری افرادی چون حسن شیروانی (تئاتر)، غلامحسین غریب (ادبیات) و مرتضی حنانه (موسیقی) بنیان گذاشت. هدف انجمن مبارزه با سنت‌گرایی در هنر و معرفی دستاوردهای هنر مدرن اروپا به جامعه هنری ایران بود. بعدها هوشنگ ایرانی نیز به این جمع پیوست و در رادیکال‌تر شدن مواضع نشریه نقش مهمی داشت. در کنار آثار تالیفی، ترجمه‌هایی از اندیشه‌ها و جریان‌های نوگرای اروپایی نیز در آن به چاپ می‌رسید و به همین دلیل از نخستین تریبون‌های جدی هنر مدرن در ایران به شمار می‌آید.
از ویژگی‌های شاخص این نشریه، لحن تند و بیانیه‌های نظری آن بود. در دوره‌ای که هوشنگ ایرانی به جمع نویسندگان پیوست، مجله مواضع آوانگاردتری اتخاذ کرد و بیانیه مشهور «سلاخ بلبل» را منتشر کرد؛ متنی که حمله‌ای مستقیم به ادبیات و هنر سنتی و دفاعی صریح از نوگرایی بود و واکنش‌های فراوانی برانگیخت. انتشار مجله در چند دوره انجام شد.
دوره نخست بین سال‌های ۱۳۲۸ تا ۱۳۲۹ در پنج شماره منتشر شد. پس از آن به دلیل فشارها و مشکلات، انتشار با نام «کویر» در دو شماره ادامه یافت. سپس در سال ۱۳۳۰ دوباره با نام «خروس جنگی» منتشر شد و در این دوره چهار شماره انتشار یافت. بعد از آن نیز برای مدتی با نام «پنجه خروس» منتشر شد. تغییر نام‌ها تا حدی ناشی از توقیف و فشار بر نشریه بود.