مردم چیست؟: مفهوم، سیاست و رهایی

کتاب «مردم چیست؟» با ترجمه دکتر عاشور حسن‌زاده عرب مجموعه‌ای از شش مقاله از فیلسوفان و نظریه‌پردازان برجسته معاصر -آلن بدیو، پیر بوردیو، جودیت باتلر، ژرژ دیدی-اوبرمن، سادری خیاری و ژاک رانسیر- است که با هدف بازاندیشی در مفهوم «مردم» به‌عنوان مقوله‌ای سیاسی و رهایی‌بخش گردآوری شده است. نویسندگان با وجود تنوع رویکردهای خود (از فلسفه رویداد و جامعه‌شناسی انتقادی تا نظریه اجرا، تاریخ فرهنگ و مطالعات پسااستعماری)، در سه محور اساسی اشتراک دارند: نخست، «مردم» هرگز هویتی یکپارچه، طبیعی یا ازپیش‌تعیین‌شده نیست، بلکه همواره نتیجه فرآیندی سیاسی، تاریخی و اجرایی است که در بستر «تخیل سیاسیِ جمعی» شکل می‌گیرد. دوم، «مردم» همواره با «خارجِ سازنده» خود -آنهایی که طرد یا حذف شده‌اند- تعریف می‌شود و این شکاف درونی به‌جای آنکه مانعی برای سیاست باشد، شرط اصلی کارآمدی سیاسی آن است؛ به‌عبارتِ رانسیر، «این واقعیت که مردم در درون خود تقسیم‌پذیرند، رسوایی نیست که باید محکوم شود، بلکه شرط نخست اعمال سیاست است.» سوم، «مردم» دارای «بارِ هنجاری» و «نیرویِ مشروعیت‌بخش» ویژه‌ای است که آن را از سایر مجموعه‌های جمعی (مانند توده، جمعیت، یا گروه همسایگی) متمایز می‌سازد؛ این نیرو نه از منبعی فراطبیعی (خدا، طبیعت یا عقل محض) بلکه از «تخیل سیاسیِ» دوران مدرن سرچشمه می‌گیرد که «مردم» را به «حاملِ حاکمیت» و «صاحبِ قدرتِ بنیادگذار» تبدیل کرده است.