مفاهیم اساسی در علوم سیاسی: اسطوره سیاسی

کتاب «اسطوره سیاسی» نوشته هنری تودر (Henry Tudor)، از مجموعه کتاب‌های «مفاهیم اساسی در علوم سیاسی»، به بررسی نقش اسطوره‌ها در شکل‌گیری اندیشه سیاسی و درک جوامع از گذشته، حال و آینده خود می‌پردازد. تودر در این اثر به مفهوم اسطوره سیاسی و تفاوت آن با افسانه‌ها و روایت‌های معمول می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه روایت‌هایی درباره خاستگاه یک ملت، قهرمانان تاریخی، دشمنان مشترک، آرمان‌های جمعی و سرنوشت یک جامعه می‌توانند به شکل‌گیری هویت سیاسی و تقویت همبستگی اجتماعی کمک کنند. اسطوره‌های سیاسی صرفاً روایت‌هایی درباره گذشته نیستند؛ آن‌ها می‌توانند تصویری از جامعه مطلوب ارائه دهند، رفتارهای سیاسی را توجیه کنند و مردم را به سوی اهداف و آرمان‌های مشترک سوق دهند.
این کتاب با رویکردی نظری و تحلیلی، خواننده را با یکی از مفاهیم مهم در فهم پدیده‌های سیاسی آشنا می‌کند و نشان می‌دهد که برای شناخت جنبش‌ها، ایدئولوژی‌ها و هویت‌های جمعی، باید به روایت‌هایی نیز توجه کرد که جوامع از طریق آن‌ها به جهان سیاسی خود معنا می‌بخشند.

از یادداشت مقدماتی کتاب به قلم لئونارد شاپیرو، سر ویراستار در مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی لندن:
مفاهیم سیاسی، در شمار بخشی از گفتار روزمره ما است ما مردم سالاری را میستاییم و دیوانسالاری را نکوهش میکنیم به دموکراسی مهر می ورزیم و از انقلاب استقبال میکنیم و یا از آن روی بر می تابیم. واژه هایی مهیج از قبیل «برابری»، «زمامداری مطلق»، «نخبه» و حتی «قدرت» با انگیزشهای بسیاری که هر یک می آفرینند، می توانند اغلب استنباط مفهوم خاصی را که هر یک از واژه های مذکور بواقع دارا هستند یا باید دارا میبودند و یا نباید میداشتند اما به کار رفته اند با ابهام و دشواری مواجه سازند.
کنفوسیوس «اصلاح و تصحیح نامها» را به عنوان نخستین وظیفه دولت مورد ملاحظه قرار داده است. اگر اسامی صحیح نباشند زبان بر مبنای حقیقت اشیاء نخواهد بود و این امر به نوبه خود به پایان ،عدالت آشوب و هرج و مرج و جنگ و کشمکش می انجامد. هر که بویی از حقیقت به مشامش رسیده باشد میتواند ادعا کند که تلاشهای دولتها در انتقال مفاهیم ظریفی که از واژه ها اراده کرده اند و می توانسته است نقشی تعیین کننده در بسط و پیشبرد عدالت داشته باشد تا به حال کارا و موثر نبوده است. «تصحیح نامها» به یقین باید انجام گیرد ولی بسیاری از ما ترجیح میدهیم که این قبیل تصحیحات در بحثهای آزاد دانشگاهی و یا در صحایفی از کتابها و روزنامه ها که به طرح و سنجش و ابراز اندیشه ها اختصاص دارد، انجام پذیرد.
تجزیه و تحلیل از کاربرد عمومی اصطلاحات سیاسی بررسی و ارزیابی و یا تصحیح دیگر بار آنها، البته در حوزه فعالیت معمول بخشهای علوم سیاسی دانشگاههای ما است. واقع امر نیز این است که اندیشه‌هایی از این قبیل در جریان مباحثاتی که در میان عده ای قلیل از استادان علوم سیاسی دانشگاهها صورت گرفت، به وجود آمد که استاد فایتر از دانشگاه منچستر یکی از آنان بود به خاطرمان گذشت که تالیف یک سلسله از کتابهای کم حجم که موضوع بحث و محتوای آنها مفاهیم اساسی (کلیدی) باشد در حصول مقصود در علوم سیاسی میتواند سودمند افتد. این کتابها و تهیه چنین متنها در دانشگاهها راه را برای تالیف نوعی از متنهای کوتاه سیاسی هموار میسازند و دانشجویان را برای به دست آوردن درکی کامل از تعبیرهایی که همواره به کار میبرند یاری میکنند...