نژادهای انسانی - مجموعه چه میدانم؟

«چه می‌دانم؟» (Que sais-je ?) یکی از مشهورترین مجموعه‌های دانشنامه‌ای فرانسه است که در سال ۱۹۴۱ به ابتکار پل آنگولون و توسط انتشارات دانشگاهی فرانسه، Presses Universitaires de France (PUF)، پایه‌گذاری شد. ایده مجموعه ساده اما بلندپروازانه بود: هر کتاب، خواننده را در حجمی کوچک و فشرده با یک موضوع مشخص آشنا کند و چکیده‌ای معتبر از دانسته‌های زمان خود به دست دهد.
موضوعات مجموعه از همان ابتدا محدود به یک حوزه خاص نبود. تاریخ و سیاست، فلسفه و ادیان، ادبیات و هنر، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی، علوم طبیعی و پزشکی و بسیاری از شاخه‌های دیگر در آن جای گرفته‌اند. وجه مهم مجموعه این است که کتاب‌ها را متخصصان هر حوزه نوشته‌اند و قرار بوده در عین اختصار، بر دانش و پژوهش معتبر تکیه داشته باشند.
«چه می‌دانم؟» در واقع یک مجموعه معمولی چندجلدی نیست؛ کتابخانه‌ای از تک‌نگاری‌های کوتاه درباره موضوعات گوناگون است. شماره‌گذاری کتاب‌ها از جلد شماره ۱ در سال ۱۹۴۱ آغاز شد و مجموعه در طول دهه‌های بعد بارها عنوان‌های تازه‌ای به آن افزود و بسیاری از کتاب‌های قدیمی نیز در چاپ‌های جدید بازبینی و به‌روزرسانی شدند. فهرست کتابخانه ملی فرانسه نمونه‌های متعددی از ویرایش‌های دوم، پنجم، هفتم، نهم و حتی بیشتر را ثبت کرده است. همین ترکیب اختصار، تنوع موضوعی و اتکا به نویسندگان متخصص باعث شد «چه می‌دانم؟» به یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های عمومیِ دانش در فرانسه تبدیل شود؛ مجموعه‌ای که هدفش نه ارائه کتاب‌های مفصل و تخصصی، بلکه فراهم‌کردن نقطه شروعی معتبر برای شناخت یک موضوع است.
کتاب‌های قدیمی فارسی این مجموعه که توسط موسسه انتشاراتی علمی منتشر شده‌اند، بخشی از میراث ترجمه و نشر علمی در ایران را نیز به نمایش می‌گذارند.
«چه می‌دانم؟» را می‌توان مجموعه‌ای برای کنجکاوی دانست: کتاب‌هایی کوتاه برای اینکه درباره یک موضوع، از تاریخ و فلسفه گرفته تا علم و جامعه، واقعاً چیزی بدانیم.