و جهان واژگون شد

امانوئل ولیکفسکی در کتاب «و جهان واژگون شد» به سراغ یکی از جذاب‌ترین و بحث‌برانگیزترین پرسش‌ها درباره گذشته زمین می‌رود: آیا فجایع عظیم طبیعی که در اسطوره‌ها، افسانه‌ها و متون باستانی تمدن‌های مختلف روایت شده‌اند، بازتاب رویدادهایی واقعی و جهانی هستند؟ ولیکفسکی با کنار هم قرار دادن روایت‌های تمدن‌های باستانی، اسناد تاریخی، شواهد زمین‌شناختی و یافته‌های مربوط به بقایای حیوانات منقرض‌شده، تصویری متفاوت از تاریخ زمین ارائه می‌کند؛ تصویری که در آن سیاره ما بارها با دگرگونی‌های ناگهانی و فاجعه‌بار روبه‌رو شده و آثار این حوادث در حافظه جمعی بشر باقی مانده است.
ولیکفسکی در این اثر به سراغ روایت‌هایی از تمدن‌های گوناگون می‌رود و تلاش می‌کند میان اسطوره‌ها، داستان‌های سیل‌های عظیم، تغییرات اقلیمی، نابودی گونه‌های جانوری و دگرگونی‌های جغرافیایی ارتباط برقرار کند. او در برابر دیدگاه‌هایی که تاریخ زمین را عمدتاً حاصل تغییرات تدریجی و طولانی‌مدت می‌دانند، بر نقش فجایع ناگهانی و گسترده تاکید می‌کند و می‌کوشد نشان دهد که برخی از تحولات زمین ممکن است در دوره‌هایی کوتاه‌تر و با شدت بسیار بیشتری رخ داده باشند. این کتاب در کنار جذابیت روایی و گستردگی موضوعاتش، نمونه‌ای از تلاش برای بازخوانی تاریخ طبیعی و تمدن انسانی از منظری متفاوت است؛ هرچند نظریه‌های ولیکفسکی در بسیاری از موارد با یافته‌های علمی پذیرفته‌شده ناسازگارند و با انتقادهای جدی دانشمندان روبه‌رو شده‌اند.