اجمل التواریخ: فهرست سلطنت پادشاهان ایران - چاپ سنگی

کاتب: محمدعلی تبریزی

بضمیمه عشق‌نامه به قلم اسدالله بن عبدالله غالب دهلوی

«اجمل‌التواریخ: فهرست سلطنت پادشاهان ایران» نوشته رضاقلی‌خان هدایت، اثری تاریخی از دوره قاجار است که تاریخ پادشاهی در ایران را در قالب روایتی مختصر از ابتدای حکمرانی ایرانیان تا سلطنت ناصر‌الدین شاه قاجار را بررسی می‌کند که اسم سلسله پادشاهی تعداد پادشاهان و مدت زمان سلطنت آنها را اعلام می‌دارد. این کتاب که در سال ۱۲۸۳ قمری، برابر با ۱۸۶۶ میلادی، در تبریز به چاپ سنگی رسید، از نمونه‌های کتاب‌های تاریخی فارسی در روزگاری است که ثبت و بازنویسی تاریخ گذشته ایران همچنان جایگاه مهمی در فرهنگ و اندیشه درباری داشت.
نویسنده با نگاهی به گذشته سیاسی کشور، تصویری فشرده از تاریخ فرمانروایی در ایران ارائه می‌دهد و خواننده را با سنتی از تاریخ‌نگاری آشنا می‌کند که در آن، شناخت پادشاهان و سلسله‌های سلطنتی بخش مهمی از روایت تاریخ به شمار می‌رفت.
ارزش چنین کتابی تنها به اطلاعاتی که درباره پادشاهان در اختیار خواننده می‌گذارد محدود نیست. «اجمل‌التواریخ» نمونه‌ای از نگاه تاریخی و شیوه تنظیم گذشته در دوره قاجار است؛ دوره‌ای که نویسندگان و مورخان می‌کوشیدند تاریخ سلسله‌های پیشین را گردآوری کنند و تصویری از تداوم یا دگرگونی قدرت سیاسی در ایران به دست دهند. مطالعه این آثار همچنین فرصتی برای شناخت شیوه دسته‌بندی رویدادها، انتخاب شخصیت‌های برجسته و جایگاه پادشاهی در ذهنیت تاریخی آن زمان فراهم می‌کند.