ادبیات و بازتاب آن

"" دکتر محمد علی اسلامی ندوشن در مقاله ای:"ادبیات و اخلاق" این پرسش را مطرح می کند که آیا اثر ادبی باید واجد جنبه ی اخلاقی و حاوی مسائل آموزشی باشد و یا همین که موثر و دلپسند بود کافی است ؟نویسنده در پاسخ به این پرسش دو نکته ی مهم را
یادآور می شود. نخست آنکه در دنیا هیچ ادبیاتی نیست که سراپا با موازین اخلاقی به مفهوم متداول آن منطبق باشد، [b]اگر چنین بود، ادبیات نمی بود[/b][b]. اخلاق به اقتضای طبع خود دایره ای محدود دارد و محافظه کار و کم تحرک است، در حالی که ادبیات

قلمروی پهناور و سیال دارد. دوم آنکه، مفهوم اخلاق از نظر ادبیات با مفهوم اخلاق از نظر عرف عامه تفاوت دارد.[/b] کم اند کسانی که مخالف حضور اخلاق در ادبیات باشند،ولی کدام اخلاق؟ نویسنده در پاسخ همین پرسش کوتاه دامنه ی بحث را بسط
می دهد و می گوید [b]اخلاق در دنیای گذشته از آن نوع و رسمی سرچشمه گرفته است که غالبا بر وفق مصالح و منافع قدرتمندان و متمکنان قالبگیری شده بود و بنابراین ناگزیر از حفظ نظم موجود بود و این نظم موجود همان بوده است که

بینوایان را در بینوایی خود و ستمکاران را در ستم خود به چشم تایید می نگریسته و از شائبه و ریا و فریب مبرا نبوده است.[/b] بدین گونه ادبیات نمی توانسته است همواره با اخلاق همقدمی داشته باشد، چه ادبیات با همه ی نوسانها و نشیب و فرازها و مارپیچ رفتن هایش باز هم بزرگترین معترض نارسائیها و ناهمواریها در تاریخ بوده است. آ[b]نچه در گذشته اخلاق نامیده می شده است چون اصول آن از جانب نخبگان و برجستگان هر قوم وضع شده اند، در قالب منافع طبقاتی و در قالب

مصالح فرمانروایان و پیشوایان(اعم از مذهبی یا سیاسی یا اقتصادی) ترکیب گرفته اند....[/b]""

__مفهوم اخلاق و ادبیات، مقدمه ی مترجم__

کتابی است با نظریه های ادبی نوین . سپاس
8-)8-)8-)