تحفه العراقین

باهتمام و تصحیح و حواشی و تعلیقات: یحیی قریب

مثنوی تحفة العراقین که به گفته خاقانی در چهل روز سروده شده است، شرح مسافرت شاعر به عراق عجم و عراق عرب است. در اواخر اثر اطلاعاتی از زندگی شخصی شاعر آمده است. در متن کتاب از آن با نام "تحفة الخواطر و زبدة الضمائر" یاد شده است و گویا تذکره نویسان متناسب با موضوع اثر آن را به نام تحفة العراقین ثبت نموده اند. از برخی اشعار آن چنین استنباط می شود که این اثر پس از مراجعت شاعر از سفر مکه سروده شده است. خاقانی شروانی به غالب علوم و فنون ادب زمان خویش تسلط کافی داشته و اصطلاحات این علوم را در اشعار خویش و در کتاب پیش رو نیز به کار برده است. در نتیجه بسیاری از این اشعارپیچیده و محتاج به شرح و تفسیر هستند. "دکتر یحیی قریب" در تصحیح و مقابله این کتاب از نسخه های خطی مجموعه های مختلفی چون کتابخانه عبدالعظیم قریب و کتابخانه حسین ملک بهره برده است.