روح القوانین - جلد 2

روح‌القوانین (به فرانسوی: L'esprit des lois) رساله‌ای در بارهٔ نظریه سیاسی نوشته بارون منتسکیو است.
مفهوم جدایی سه قوه قضائیه، مقننه و مجریه، یکی از انگاره‌های پایه‌ای قوانین اساسی همه حکومت‌های پارلمانی اروپا و جهان، نخستین بار در کتاب روح‌القوانین تدوین و تنظیم شد.
روح‌القوانین تأثیری ژرف بر جمهوری فرانسه و دیگر جنبش‌های دموکراتیک و لیبرال جهان آن روزگار گذاشت و به مهم‌ترین منبع تدوین قانون اساسی آمریکا و اغلب مردم‌سالاری‌های اروپایی بدل شد.
منتسکیو این کتاب را نخست بی‌نام‌ونشان به چاپ رساند زیرا نوشته‌های او در معرض سانسور قرار داشتند. روح‌القوانین که در سال ۱۷۴۸ در پاریس انتشار یافت، در مدت چهارده سال، بیست و دو بار به چاپ رسید.
هدف منتسکیو از نوشتن کتاب روح القوانین، تبیین قوانین و نهادهای اجتماعی بوده است. البته دستیابی به این هدف در نگاه اول دست نیافتنی به نظر می رسد بنابر نظر منتسکیو بر خلاف قوانین فیزیک که خداوند آن را بنا نهاده و در عالم طبیعت جاری می کند، قوانین اثباتی و نهادهای اجتماعی را بشر ایجاد کرده است؛ بشری که دائم در معرض خطا، غفلت و وسوسه های گوناگون است. بنابراین، حق دارین تصور کنید قوانینی که ما از آن صحبت می کنیم نیز از همان نوعی است که در همه جای دیگر دنیا می توان یافت، چرا که به راستی تنوع قرانین بشری در گوشه و کنار جهان، حکایت از نسبی اندیشی انسان می کند و به ما هشدار می دهد قوانین موضوعه مطلقی که بتواند زندگی انسانی را به نحو مطلوب سروسامان دهد، وجود ندارد. مضمون این کتاب از این قرار است که چند فر ایرانی که از فرانسه دیدن می کنند، طی ارسال نامه هایی، وضع عجیب آداب و رسوم فرانسه را برای دوستان هم وطن خود تشریح می کنند. چهارچوب این کتاب به منتسکیو فرصت کافی داد تا کلیسا، دولت، پادشاه و همه مقامات و موسسات مهم کشورش را آزادانه به باد انتقادی هجوآمیز بگیرد و با چشمان تیزبین خود به کاوش در جریانات سری و پشت پرده بپردازد.