زینب کاویانی

مرحوم رسام ارژنگی درست است که هم ادیب و هم نقاشی چیره دست بود که مرحوم استاد شهریار در رثای وی سوگ چامه ای سرود ولی یقینا معلومات و اطلاعات کافی و وافی تاریخی و باستان شناختی و حتی زبان شناختی نداشته است و یقینا آثار تاریخی بزرگان فرهنگ و ادب و تاریخ ایران زمین از قبیل جامع التواریخ خواجه رشید الدین فضل الله همدانی و تاریخ مبارک غازانی که در آن خواجه رشید الدین فضل الله همدانی به بزرگی و نیکویی غازان خان را ستایش کرده است و تاریخ اولجایتوی ابوالقاسم کاشانی و سفرنامه کاپلان و تاریخ بناکتی اثر محمود بناکتی از اهالی خوارزم را نخوانده و از فرهنگ و ادب و هنر و معماری ایران عهد ایلخانی هیچ سر رشته ای نداشته است و احتمالا از وجود خواجه نصیرالدین طوسی نیز خبر نداشته که در یک نمایشنامه خیالی شخصیت سلطان محمود غازان خان حامی زبان و ادبیات فارسی را این طور لجن مال کرده است! البته صرف نظر از بی اطلاعی و عدم مطالعات تاریخی نویسنده علیرغم مقام شامخی که در ادبیات و هنر نقاشی داشته است، فضای فرهنگی و سیاسی عصر رضا شاهی نیز در افکار مرحوم ارژنگی بی تأثیر نبوده است. برای تنویر فکار عمومی درباره شخصیت ممتاز ادبی و فرهنگی سلطان محمود غازان خان مغول و خدمت وی به زبان و ادبیات فارسی و مخصوصا تذهیب و کتابت شاهنامه فردوسی مطالعه کارهای بزرگانی چون شاهنامه و آذربایجان پروفسور سجاد آیدنلو چاپ انتشارات موقوفات افشار در تهران مجموعه مقالات سناتور تقی زاده کتاب مسائل عصر ایلخانان مرحوم منوچهر مرتضوی و نیز مقاله دکتر بهرام آجورلو درباره سنت تذهیب و کتابت شاهنامه فردوسی در دربار غازان خان که به زبان انگلیسی در مجموعه مقالات کنفرانس شروانشاهان باکو در 2018 چاپ شده است جدا توصیه می شود.