نبردهای بزرگ نادرشاه

«نبردهای بزرگ نادرشاه» اثر سرلشکر غلامحسین مقتدر است؛ کتابی تاریخی با تمرکز بر مهم‌ترین لشکرکشی‌ها و نبردهای نادرشاه افشار. نخستین چاپ شناخته‌شده آن در سال ۱۳۳۹ شمسی (۱۹۶۰ میلادی) به عنوان شماره ۳۴ از سلسله انتشارات انجمن آثار ملی در تهران منتشر شده است.
مقتدر در این اثر از زاویه‌ای تا حد زیادی نظامی به زندگی نادرشاه نگاه می‌کند. موضوع اصلی کتاب، خودِ نبردها و لشکرکشی‌های نادر و شیوه جنگیدن اوست؛ بنابراین با کتابی مثل یک زندگی‌نامه جامع سیاسی - اجتماعی از نادرشاه طرف نیستیم. از نکات قابل توجه درباره کتاب این است که نویسنده خودش سابقه نظامی داشته است. او افسر دوره رضاشاه و بعدها سرلشکر و معاون وزارت جنگ بوده و آثار دیگری نیز در زمینه تاریخ نظامی ایران از او ثبت شده است.

برگرفته از متن کتاب:
ایام شوکت و جلال شاهنشاهی ایران در دوره زندگانی نوین آن پس از فوت شاه عباس بزرگ تدریجاً رو بزوال گذاشت و در اثر بی کفایتی چهار تن از پادشاهانی که بعد از او بسلطنت رسیدند، دامنه اغتشاش و خرابی کار مملکت توسعه یافت. از یکطرف گردنکشان داخلی سر از اطاعت مرکز پیچیده آغاز شورش و طغیان کردند و از طرف دیگر همسایگان ایران سستی و ناتوانی دولت مرکزی را مغتنم شمرده، مرزهای ما را مورد تجاوز قرار دادند و حتی در برخی از مناطق شهرستانهای آباد و پر نعمت ما را اشغال نمودند. در دنباله همین وقایع بود که در سال ۱۱۰۶ هجری قمری شاه سلطان حسین به تخت سلطنت جلوس کرد و او چون مردی ضعیف النفس و پیرو خرافات بود، رشته امور کشور را یکباره بدست خواجه سرایان و درباریان سپرد و خود به کارهای دیگر مشغول شد.
در دوران چنین پادشاه ناتوان و بی اراده ای بود که ایران از داخل و خارج با وقایع مهمی مواجه شد. واقعه ای که از همه مهمتر بود ظهور پطر کبیر در روسیه و تشکیل امپراطوری جدید و افکار بلند او برای دست یافتن بدریای آزاد و رسیدن بهندوستان بود از طریق ایران.
این معنی از مفاد ماده نهم وصیت نامه ای که به پطر کبیر نسبت می دهند، بخوبی روشن و نمایان می شود: «هر چه ممکن باشد باید به قسطنطنیه و هندوستان نزدیکتر شد. حکومت بر آنجا فرمانفرمائی بر دنیاست، برانگیختن جنگهای دائمی گاهی با ایران و زمانی با عثمانی و فیما بین خود آنها تاسیس پایگاههائی در دریای سیاه و تسلط تدریجی بر این دریا مثل دریای بالتیک به پیشرفت این منظور کمک خواهد کرد. در انقراض دولت ایران باید تعجیل نمود و تا سواحل خلیج فارس پیشرفت کرد و در صورت امکان راه تجارتی قدیم شرق را از طریق سوریه دوباره دائر نمود. باید همواره در نظر داشت که هندوستان مخزن ثروت دنیا می باشد و کسی که به هند دست پیدا کند دیگر محتاج طلای انگلستان نخواهد بود.»...