ده سال کوشش در راه حفظ و بسط حقوق ایران در نفت ۱۳۳۰-۱۳۲۱

از مقدمه نویسنده:
طرز تنظیم مندرجات این رساله: در بیان و توضیح اقدامات اداره نفت ممکن است یکی از دو ترتیب زیر را اتخاذ نمود یکی اینکه به ترتیب تاریخی و در داخل وقایع تاریخی این دوره ده ساله (۱۳۳۱ - ۱۳۲۱) که اتفاقا اهم مرتبط بهمین موضوع نفت است، جریان کارها و اقدامات اداره نفت ذکر شود و ترتیب دیگر آنکه مسائل مهم مربوط بصنعت نفت ایران به ترتیب اهمیت موضوع و بدون توجه بتاریخ مورد بررسی قرار گیرد، ولی واضح است که برای منظور نگارنده ترتیب نوع اول مرجح می باشد زیرا ارتباط زمانی وقایع را بهتر روشن و مشخص می سازد. بنابراین ذیلا به ترتیب تاریخ و با توجه بوقایع عمومی کشور اقدامات و کارهای اداره نفت در مدت مزبور ذکر می شود. در طول دهسال موضوع این رساله غیر از چهار سالی که مصادف با دوره جنگ و اشغال کشور می باشد، چهار جریان اساسی در مورد نفت وجود داشته که عبارتند از امتیاز نفت شوروی و استیفای حقوق از نفت جنوب و اقدام دولت باکتشاف نفت و ملی شدن صنعت نفت. بنابراین رساله حاضر دارای فصول زیر می باشد:
۱- مقدمه
۲- دوره جنگ و اشغال کشور
۳- امتیاز نفت شوروی
۴- استیفای حقوق
۵- اقدام دولت باکتشاف نفت
۶- ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور
تذکر مهم: در این رساله بکرات نام امتیاز نامه ۱۹۳۳ ذکر شده است. لازم است تذکر داده شود که دولت ایران آنچه را که بنام امتیاز نامه ۱۹۳۳ نامیده می شود، بدلائل متعددی غیر نافذ و کان لم یکن می داند و درست آنست که هر جا ذکری از آن بشود با صفت غیر نافذ همراه باشد. معهذا برای رعایت اختصار بهمین تذکر اکتفا می شود.