نوآوری تحریم و تاویل

دغدغه‌ی جدایی دین از سیاست

برای شناخت نصر حامد ابوزید مولف کتاب فوق مقدمه ای لازم است:
علم کلام علم بررسی اصول شریعت است(در مقابل فقها که معمولا به قواعد فروع دین میپردازند)متکلمان در طول تاریخ اسلام را میتوان به دو گروه تقسیم نمود.گروه اشاعره(پیروان روش شناسی ابوالحسن اشعری) و گروه معتزله(که بنیان گذار آن را واصل بن عطا میدانند) اختلاف آنها زیاد است ولی شاید مهمترین اختلاف آنها بر سر بحث عقلانی بر سر اصول شریعت دانست.اشاعره معمولا به ایمان در کنار عقل تاکید داشتند.ولی معتزله به حجیت تام و تمام عقل اعتقاد داشتند و اینکه اصول شریعت باید تبیین عقلانی شوند.معتزله معمولا همیشه در اقلیت بودند و جالب اینکه آموزه های آنها بیشتر از طریق کتابهایی که در نقد آنها شده است به دست ما رسیده است.بزرگترین اختلاف آنها بر سر حادث یا قدیم بودن قرآن بود.

نصر حامد ابوزید مولف کتاب فوق در واقع یکی از بزرگان نو معتزله است.او که در هشت سالگی حافظ قرآن بود٬ بر سر مفهوم «تأویل» در قرآن کار کرده است.او میگوید «هرمنوتیک» در واقع همان تأویل است‌ و بدین ترتیب برای اولین بار متن قرآن را به شیوه ی هرمنوتیکی بررسی کرد و بحث حدوث قرآن را که معتزله ی هزار سال پیش بدان معتقد بودند را با بحث هرمنوتیکی دوباره زنده کرد( رفیق ایرانی او آقای محمد مجتهد شبستری نیز در ایران چنین کاری میکند) برخی آراء او به مذاق برخی علماء خوش نیامد و حکم ارتداد او را دادند گرچه در دادگاه تجدید نظر این حکم نقض شد ولی موجب شد تا پایان عمر به هلند رفته و چهار پنج سال پیش همانجا وفات یافت.