چراغ آخر

شامل داستانهای:
چراغ آخر، دزد قالپاق، کفترباز، بچه گربه‌ای که چشمانش باز نشده بود، اسب چوبی، آتما، سگ من، توپ لاستیکی، دوست، پریزاد و پریماه

در مجموعه داستان «چراغ آخر»، صادق چوبک بار دیگر به سراغ آدم‌هایی می‌رود که زندگی‌شان در میان فقر، خرافات، تعصب و مناسبات نابرابر اجتماعی جریان دارد. شخصیت‌های این داستان‌ها نه قهرمانانی آرمانی‌اند و نه انسان‌هایی که بتوان رفتارشان را به‌سادگی خوب یا بد دانست؛ آنها آدم‌هایی معمولی‌اند با ضعف‌ها، ترس‌ها، عادت‌ها و خواسته‌هایی که در برخورد با محیط اطرافشان آشکار می‌شود. چوبک با نگاهی واقع‌گرا و بی‌پرده، جزئیات زندگی روزمره و رفتارهای به‌ظاهر پیش‌پاافتاده را به بستری برای نشان دادن لایه‌های پنهان جامعه تبدیل می‌کند.
داستان «چراغ آخر»، که عنوان مجموعه نیز از آن گرفته شده، به رویارویی یک جوان روشنفکر با یک معرکه‌گیر و واعظ مذهبی می‌پردازد و زمینه‌ای برای تامل درباره باورهای عامیانه، نفوذ اجتماعی و دشواری تغییر نگرش‌های ریشه‌دار فراهم می‌کند. در کنار آن، داستان‌های دیگر مجموعه نیز موقعیت‌هایی از زندگی انسان‌ها را به تصویر می‌کشند که گاه تلخ، گاه تکان‌دهنده و گاه آمیخته با طنزی گزنده‌اند. زبان داستانی متناسب با شخصیت‌ها، توجه به جزئیات محیط و پرهیز از آرایش بیش از اندازه واقعیت، از ویژگی‌های قلم چوبک در این مجموعه است. «چراغ آخر» برای خوانندگانی که می‌خواهند با وجوهی از واقع‌گرایی در داستان کوتاه معاصر فارسی و نگاه انتقادی چوبک به جامعه و انسان آشنا شوند، اثری خواندنی است.