خلاصه کتاب چیزهایی که با پول نمی توان خرید

حدود اخلاقی بازارها

خلاصه کتاب «چیزهایی که با پول نمی‌توان خرید» (What Money Can’t Buy) برآیند اثر «مایکل جی. سندل» (Michael J. Sandel)، فیلسوف و استاد دانشگاه آمریکایی است که نخستین بار در سال ۲۰۱۲ منتشر شد. این اثر یکی از مهم‌ترین کتاب‌های حوزه فلسفه اخلاق، اقتصاد و علوم سیاسی به شمار می‌رود و به بررسی این پرسش اساسی می‌پردازد که آیا پول باید بتواند همه چیز را بخرد؟
مایکل سندل در این کتاب با مثال‌های واقعی و تامل‌برانگیز نشان می‌دهد که گسترش منطق بازار به تمام جنبه‌های زندگی، پیامدهای اخلاقی و اجتماعی عمیقی به همراه دارد. او موضوعاتی مانند خریدوفروش اعضای بدن، پرداخت پول برای نمرات بهتر، حق تقدم در صف‌ها، تبلیغات در مدارس و بسیاری از نمونه‌های دیگر را بررسی می‌کند تا نشان دهد برخی ارزش‌های انسانی، اخلاقی و اجتماعی را نمی‌توان با پول سنجید یا معامله کرد.

بخشی از کتاب چیزهایی که با پول نمی‌توان خرید:
«هیچ‌کس دوست ندارد در صف منتظر بماند. گاهی می‌توان با پرداخت پول، نوبت دیگران را دور زد و جلوتر رفت. سال‌هاست که می‌دانیم در رستوران‌های لوکس، دادن انعام قابل‌توجه به مدیر سالن می‌تواند در شب‌های شلوغ، زمان انتظار برای گرفتن میز را کوتاه کند. این انعام‌ها نوعی رشوه‌ی غیررسمی به حساب می‌آیند و معمولاً کاملاً محرمانه پرداخت می‌شوند. هیچ تابلویی پشت ویترین رستوران نصب نشده که اعلام کند: «اگر ۵۰ دلار به میزبان بدهید، فوراً برایتان میز آماده می‌شود.» اما در سال‌های اخیر، فروش حق جلو زدن در صف از حالت پنهانی خارج شده و به رویه‌ای رایج و پذیرفته‌شده تبدیل شده است.
صف‌های طولانی بازرسی امنیتی در فرودگاه‌ها، سفر هوایی را به تجربه‌ای خسته‌کننده تبدیل کرده‌اند. اما همه مجبور نیستند در این صف‌های پیچ‌درپیچ منتظر بمانند. کسانی که بلیت فرست‌کلاس یا بیزینس‌کلاس می‌خرند، می‌توانند از مسیرهای ویژه‌ای استفاده کنند که آن‌ها را برای انجام بازرسی امنیتی به ابتدای صف می‌رساند. شرکت British Airways این خدمت را Fast Track (مسیر سریع) می‌نامد؛ سرویسی که علاوه بر این، به مسافران گران‌پرداخت اجازه می‌دهد در صف کنترل گذرنامه و امور مهاجرت نیز جلوتر از دیگران قرار بگیرند.
اما از آنجا که بیشتر مردم توان خرید بلیت فرست‌کلاس را ندارند، شرکت‌های هواپیمایی به مسافران کلاس اقتصادی (اکونومی) نیز این امکان را داده‌اند که با پرداخت مبلغی اضافی، امتیاز جلو زدن در صف را به‌صورت یک خدمت اختیاری خریداری کنند. برای مثال، United Airlines با دریافت ۳۹ دلار اضافه، علاوه بر اولویت در سوار شدن به هواپیما در پرواز دنور به بوستون، حق استفاده از صف ویژه در بخش بازرسی امنیتی را نیز به شما می‌دهد. در بریتانیا نیز فرودگاه London Luton گزینه‌ای حتی ارزان‌تر ارائه می‌کند: یا در صف طولانی بازرسی امنیتی منتظر بمانید، یا تنها ۳ پوند (حدود ۵ دلار) بپردازید و مستقیماً به ابتدای صف بروید.»